PDF Ispis E-mail

Propisi ponašanja prilikom Dženaze

 

Cijenjene dzematlije, u narednom tekstu zelimo Vas upoznati o vjerskim propisima, nacinu i tradiciji obavljanja dzenaze namaza.

 

Dzematski odbor je na sjednici odrzanoj 08/09/2012.g. donio sljedecu odluku: ‘’Imam je obavezan da predvodi dzenazu namaz za clanove dzemata BICC i one koji se ukopavaju u mezaristanu koje je u vlasnistvu ovog dzemata. Dakle, imam BICC-a nije obavezan, ali se moze odazvati, da obavlja dzenazu namaz za one dzematlije koji nisu clanovi ovog dzemata ili se ukopavaju na mezarju koje nije u vlasnistvu BICC-a! Ukoliko imam BICC-a nije u mogucnosti da predvodi dzenazu namaz, on moze ovlastiti kolegu imama ili dozvoliti porodici da angazuje imama uz saglasnost imama BICC-a, koji ima dekret (idzazu) za obavljanje ovih aktivnosti od strane IZBiH i IABNA-e i koji nema druge zapreke za njeno predvodjenje!’’

 

Dzemat BICC, sa svojim imamom, stoji na raspolaganju svim dzematlijama i muslimanima da nas kontaktiraju u smrtnim slucajevima i zatraze savjet ili uslugu.

 

 

Iskazivanje saučešća:

 

  • Običaj bosanskih muslimana je da se saučešče u žalosti izjavljuje na turskom jeziku u vidu dove za postojano drzanje prilikom zalosti riječima: 'Bašun sag olsun' (Neka ti je zdrav razum).  A na navedene riječi, onaj kome je saučešče izjavljeno odgovara riječima: 'Dostum sag olsun' (Neka je zdrav i moj prijatelj). Iskazivanje saučešča među muslimanima popraćeno je rukovanjem. Između žena i muškaraca rukovanje nije dozvoljeno.
  • Najbolje bi bilo da onaj koji izražava saučešče prouči kur'anski ajet: ‘’Inna lillahi ve inna ilejhi radžiun’’ (Doista smo mi Allahovi i doista ćemo se Njemu vratiti), a da osoba koja prima saučešče odgovara također kur'anskim riječima: ‘’Innalahe me'a sabirin’’ (Allah je uz strpljive).

 

 

Dženaza namaz

 

Klanjati dženazu-namaz umrloj osobi je obavezujuća dužnost ’’farzi kifaje’’ za svakog muslimana i zajednicu, pa ukoliko jedna grupa ljudi obavi dzenazu namaz, sa ostalih spade odgovornost!

Dženaza namaz se pristojno ispraca i slijedi, na osnovu hadisa Bozijeg Poslanika, a.s., koji  kaže: ‘’Ne slijedite dženazu za kojom ide narikača ili za kojom se nosi vatra. I ne idite ispred dženaze’’

Takodjer, Poslanik, a.s., kaže: ‘’Ko slijedi dženazu nek ne sjeda dok ona ne bude spuštena na zemlju, a ako je neko već sjeo naredit će mu se da ustane.’’

Dženaza namaz se klanja umrloj osobi koja je okupana (ogasuljena) i zamotana u ćefine. Prilikom obavljanja dzenaze namaza desna strana umrle osobe je okrenuta ka Kibli, dok sa njene lijeve strane stoji imam koji predvodi dzenazu namaz.

Za klanjanje dženaze namaza neophodno imati abdest kao i za svaki drugi namaz!

Dženaza namaz klanja se stojeći (bez spustanja na ruku’ ili sedzdu), a sastoji se od četiri tekbira (tj. rijeci ‘’Allahu ekber’’), ucenja u toku stajanja i selama. Prilikom stupanja u namaz, odnosno pocetnog tekbira (nijeta) ruke se podignu naspram ušiju i izgovara se tekbir (Allahu ekber) a potom ih vezemo kao i na ostalim namazima. Tekbiri su obavezujuci (farz) u toku dzenaze namaza, pa ko izostavi makar i jedan tekbir prilikom obavljanja dženaze namaza, taj namaz mu nije ispravan. Dakle, za ispravnost dzenaze namaza dovoljno je izgovoriti cetiri tekbira (Allahu ekber) i predate selam, maker se nista vise ne proucilo.

 

Način klanjanja Dženaze namaza

 

  1. 1.Prvo se donese nijet za obavljanje dženaze namaza, koji glasi: »Nevejtu en usallije lillahi te'ala salatel-l-dženazeti, senaen lillahi te'ala, ve salavaten 'alen-n-nebijji, ve du'aen li hazel-l-mejjiti (za žensko: li hazihil-l-mejjiteti), edaen mustakbilel-kibleti, iktedejtu bi hazel imami – Allahu ekber!« Nijjet za dženazu namaz se može učiniti i na svom jeziku, a kao i svi drugi može se zanijetiti srcem, odnosno mislima.
  2. 2.Poslije početnog tekbira (tj. izgovaranja ‘’Allahu ekber’’), vezuju se ruke na pojas i uči se ’’Subhanekellahumme, ve bihamdike, ve tebarekesmuke, ve tea’la džedduke, ve dželle senauke, ve la ilahe gajruke’’!
  3. 3.Zatim se izgovori drugi tekbir (tj. ‘’Allahu ekber’’), pa se prouče 'Salavati', koji se uče na drugim namazima na posljednjem sjedenju, a koji glase: ‘’Allahumme salli 'ala Muhammedin ve ala ali Muhammed. Kema sallejte 'ala Ibrahime ve 'ala ali Ibrahim, inneke hamidun-medžid. Alluhumme barik 'ala Muhammedin ve 'ala ali Muhammed, Kema barekte 'ala Ibrahime ve 'ala ali Ibrahim, inneke hamidun-medžid.’’
  4. 4.Zatim se izgovori treci tekbir (tj. ‘’Allahu ekber’’), pa se prouči 'Dzenazetska dova' koja glasi: "Allahummagfir li hajjina ve mejjitina ve šahidina ve gaa-ibina ve sagirina ve kebirina ve zekerina ve unsana. Allahumme men ahjejtehu minna fe ahjihi' ale-l-islami ve men teveffejtehu minna fe teveffehu 'ale-l-imani. We hussa hazel mejjiti (za zensko: hazihil mejjiteti) bir-rewhi, wer-rahati, wer-rahmeti, wel-magfireti, wer-ridwan. Allahumme in kane (kanet) muhsinen (muhsineten) fezid fi ihsanihi (ihsaniha), we in(kanet) musii-en (musii-eten) fetedžavez anhu (anha), we leqqihil emre wel bušra wel keramete wez-zulfa bi rahmetike ja Erhamer-Rahimin.’’ Onaj ko ne zna ovu dovu, može proučiti sljedecu dovu: »Rabbena atina fi-d-dunja haseneten ve fil-l-ahireti haseneten ve kina 'azaben-n-nar«
  5. 5.Nakon 'Dzenazetske dove' prouči se četvrti tekbir (Allahu ekber) i predajuci selam rijecima: ‘’Es-selamu alejkum we rahmetullah’’ okrecuci glavu u desnu stranu i spustajuci desnu ruku niz tijelo, a potom okrecuci glavu na lijevu stranu izgovaramo ‘’Es-selamu alejkum we rahmetullah’’ i ujedno spustamo lijevu ruku niz tijelo! Time je obavljena ili klanjana dzenaza namaz.

Potom se pristupa odnosenju umrlog do kabura, spustanju u njega, zagrtanju i ucenju odlomaka iz Kur’ana dok su sve dzematlije iz postovanja prema umrlom u čučećem polozaju. Imami Šafija, Allah bio zadovoljan njime, kaže da je preporučljivo proučiti nešto iz Kur'ana nad kaburom umrlog, a da bi najbolje bilo proučiti čitavu 'hatmu'.